Tesettürün Şartları
Tusmada
Tesettürün Şartları
İslâm dininde tesettür, hem kadın hem de erkek için farz kılınmış bir ibadettir. Tesettür, kişinin bedenini ve örtünmesi gereken yerlerini örtmesi anlamına gelir. Bu konu, Kur’ân-ı Kerîm’de ve hadis-i şeriflerde açıkça belirtilmiş olup, Müslümanların günlük hayatlarında riayet etmeleri gereken önemli bir husustur. Tesettürün şartları, hangi durumlarda ve nasıl uygulanacağı, mezhepler arasındaki görüş farklılıkları ve günümüzdeki uygulama biçimleri bu makalede detaylı olarak ele alınacaktır.
Tesettürün Tanımı ve Dini Dayanağı
Tesettür, Arapça kökenli bir kelime olup "örtünme" anlamına gelir. İslâmî literatürde ise, kişinin avret yerlerini örtmesi ve dışarıya karşı mahremiyetini koruması demektir. Avret, örtülmesi gereken yerler anlamında kullanılır ve cinsiyete göre farklılık gösterir. Tesettürün dini dayanağı, Kur’ân-ı Kerîm’de ve hadis-i şeriflerde açıkça belirtilmiştir.
Kur’ân-ı Kerîm’de tesettür ile ilgili ayetlerden bazıları şunlardır:
"Ey Peygamber! Hanımlarına, kızlarına ve müminlerin kadınlarına söyle, dış elbiselerini üzerlerine alsınlar. Bu, onların tanınmalarına ve eziyet edilmemelerine daha uygundur. Allah çok bağışlayandır, çok merhamet edendir." (el-Ahzâb 33/59)
"Mümin kadınlara da söyle: Gözlerini haramdan sakınsınlar, ırzlarını korusunlar. Ziynetlerini açmasınlar, ancak kendiliğinden görünen kısmı müstesna. Başörtülerini yakalarının üzerine kadar salsınlar..." (en-Nûr 24/31)
Hadis-i şeriflerde de tesettürün önemi vurgulanmıştır. Hz. Peygamber (s.a.s.), kadınların örtünmesi gerektiğini şu sözleriyle belirtmiştir:
"Kadın avrettir. Dışarı çıktığında şeytan ona gözünü diker." (Tirmizî, "Radâ", 18)
Bu ayet ve hadisler, tesettürün İslâm’daki yerini ve önemini açıkça ortaya koymaktadır. Tesettür, sadece bir örtünme biçimi değil, aynı zamanda bir ibadet ve Allah’ın emrine itaattir.
Tesettürün Şartları
Tesettürün geçerli olabilmesi için bazı şartların yerine getirilmesi gerekir. Bu şartlar, genel olarak şu şekilde sıralanabilir:
- Örtünün avret yerlerini tamamen kapatması: Tesettür, örtülmesi gereken yerlerin tamamını örtmelidir. Hanefi mezhebine göre, kadınların el ve yüz hariç bütün vücudu avrettir. Erkekler için ise, göbek ile diz kapağı arasındaki bölge avrettir. Şâfiî mezhebine göre ise, kadınların el ve yüz dışındaki bütün vücudu avrettir. Erkeklerde ise, diz ile göbek arası avret sayılır.
- Örtünün şeffaf olmaması: Örtünün altını gösterecek kadar ince veya şeffaf olmaması gerekir. Hz. Peygamber (s.a.s.), şeffaf elbise giyen kadınlar hakkında şöyle buyurmuştur:
"Cehennemlik iki grup insan vardır ki, ben onları görmedim... İkinci grup, vücutlarını gösterecek şekilde ince ve şeffaf elbiseler giyen kadınlardır." (Müslim, "Libâs", 125)
- Örtünün dar olmaması: Örtünün vücut hatlarını belli edecek kadar dar olmaması gerekir. Dar elbiseler, avret yerlerinin şeklini belli edeceği için tesettür şartlarına uygun değildir.
- Örtünün kokusuz ve süslenmemiş olması: Kadınların örtülerinin, erkeklerin dikkatini çekecek şekilde kokulu veya süslü olmaması gerekir. Hz. Peygamber (s.a.s.), kadınların dışarı çıkarken koku sürünmelerini yasaklamıştır:
"Kadın koku sürünüp dışarı çıkar ve insanlar onun kokusunu alırsa, o kadın zina etmiş gibidir." (Nesâî, "Zînet", 36)
- Örtünün erkek kıyafetine benzememesi: Kadınların erkek kıyafetine, erkeklerin de kadın kıyafetine benzeyen elbiseler giymesi caiz değildir. Hz. Peygamber (s.a.s.), bu konuda şöyle buyurmuştur:
"Allah, erkek kıyafeti giyen kadınlara ve kadın kıyafeti giyen erkeklere lanet etsin." (Buhârî, "Libâs", 62)
Mezheplere Göre Tesettürün Farklılıkları
Tesettür konusunda mezhepler arasında bazı farklılıklar bulunmaktadır. Bu farklılıklar, avret yerlerinin belirlenmesi ve örtünme şekli ile ilgilidir.
- Hanefi Mezhebi: Hanefi mezhebine göre, kadınların el ve yüz hariç bütün vücudu avrettir. Kadınların yüz ve ellerini örtmesi gerekmez. Ancak, yüz ve ellerin de örtülmesi müstehap kabul edilir. Erkeklerde ise, göbek ile diz kapağı arasındaki bölge avrettir.
- Şâfiî Mezhebi: Şâfiî mezhebine göre, kadınların el ve yüz dışındaki bütün vücudu avrettir. Yüz ve ellerin örtülmesi gerekmez. Erkeklerde ise, diz ile göbek arası avret sayılır.
- Mâlikî Mezhebi: Mâlikî mezhebine göre, kadınların bütün vücudu avrettir. Yüz ve ellerin örtülmesi de farzdır. Erkeklerde ise, diz ile göbek arası avret sayılır.
- Hanbelî Mezhebi: Hanbelî mezhebine göre, kadınların bütün vücudu avrettir. Yüz ve ellerin örtülmesi farzdır. Ancak, yüzün örtülmesi konusunda farklı görüşler bulunmaktadır. Erkeklerde ise, diz ile göbek arası avret sayılır.
Bu farklılıklar, mezheplerin farklı hadis ve ayet yorumlarından kaynaklanmaktadır. Ancak, tüm mezhepler tesettürün farz olduğu konusunda ittifak etmişlerdir.
Günümüzde Tesettürün Uygulanması
Günümüzde tesettür, farklı kültür ve coğrafyalarda çeşitli şekillerde uygulanmaktadır. Modern yaşamın getirdiği zorluklar ve toplumsal baskılar, tesettürün uygulanmasını bazen zorlaştırabilmektedir. Ancak, Müslümanlar için tesettür, Allah’ın emri olduğu için her şartta yerine getirilmesi gereken bir ibadettir.
Günümüzde tesettürün uygulanmasında dikkat edilmesi gereken bazı hususlar şunlardır:
- Moda ve tesettür: Tesettür, moda anlayışına uygun hale getirilmemelidir. Önemli olan, örtünün tesettür şartlarına uygun olmasıdır. Moda, tesettürün önüne geçmemelidir.
- İş ve eğitim hayatında tesettür: Müslüman kadınlar, iş ve eğitim hayatında tesettürlerini korumalıdırlar. Bu konuda karşılaşılan zorluklar, sabır ve kararlılıkla aşılmalıdır.
- Sosyal medya ve tesettür: Sosyal medyada paylaşılan görsellerde tesettür şartlarına dikkat edilmelidir. Özellikle kadınların, mahremiyetlerini koruyacak şekilde paylaşımlar yapmaları önemlidir.
Tesettür, sadece bir örtünme biçimi değil, aynı zamanda bir kimlik ve duruştur. Müslümanlar, tesettürlerini koruyarak Allah’ın rızasını kazanmayı hedeflemelidirler.
Sonuç
Tesettür, İslâm dininde hem kadın hem de erkek için farz kılınmış bir ibadettir. Tesettürün şartları, Kur’ân-ı Kerîm ve hadis-i şeriflerde açıkça belirtilmiştir. Bu şartlara uygun olarak örtünmek, Müslümanların Allah’ın emrine itaat etmelerinin bir göstergesidir. Mezhepler arasında tesettürün uygulanmasında bazı farklılıklar bulunsa da, temel prensipler aynıdır.
Günümüzde tesettürün uygulanması, modern yaşamın getirdiği zorluklara rağmen mümkündür. Müslümanlar, tesettürlerini koruyarak hem dünyada hem de ahirette huzur ve mutluluğa erişmeyi umabilirler. Tesettür, sadece bir örtünme biçimi değil, aynı zamanda bir ibadet ve Allah’a teslimiyetin bir ifadesidir.
Sonuç olarak, tesettür konusunda bilinçli olmak ve bu konuda doğru bilgilere sahip olmak, her Müslümanın sorumluluğudur. Tesettür, Allah’ın rızasını kazanmanın ve toplumda ahlâkî değerleri korumanın bir yolu olarak görülmelidir.