Yapılan bir işte kâr belirlemek hakkında
Butiran Soalan
"Hocam, ben Mobese kamera işi yapmaktayım, gönüllü vatandaşlar ve belediye tarafından bir köye kamera sistemi kurulacak, işin maliyeti 80 bin TL, %33 kâr payı+işçilik ile bana 35 bin TL kâr kalıyor, bu fazla mı yoksa normal midir?"
Açıklama
Kâr belirlemek, ticari faaliyetlerde maliyet ve kazanç arasındaki farkı ifade eder ve İslam hukukunda helal kazanç kapsamında değerlendirilir. İşin meşruiyeti ve kâr oranının makul olup olmadığı, faizsiz ve adil ticaret esaslarına uygunlukla ölçülür.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, ticarette kâr elde etmek helaldir ve belirli bir üst sınır yoktur. Ancak kâr oranı, yapılan işin riski, maliyeti ve piyasa şartları göz önünde bulundurularak makul olmalıdır. %33 kâr payı, işçilik ve maliyetler dikkate alındığında aşırı yüksek değilse caizdir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de ticaretin helal olduğu belirtilir:
"Allah, ticareti de, faizi de helal ve haram kılmıştır." (Bakara, 2/275)
Hz. Peygamber (s.a.v) de ticarette dürüstlüğü ve adaleti emretmiştir:
"Ticarette dürüstlük ve güvenilirlik esastır." (Tirmizi)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, yaptığınız işte %33 kâr payı, işçilik ve maliyetler göz önüne alındığında, piyasa koşullarına göre makul sayılabilir. Kâr oranı, işin zorluğu, riskleri ve sermaye miktarı ile orantılı olmalıdır. Ayrıca, işin belediye ve gönüllü vatandaşlar tarafından desteklenmesi, fiyatlandırmada şeffaflık ve adalet gerektirir. Fazla kâr elde etmek, müşteriyi zarara uğratacak şekilde değil, karşılıklı rızaya dayalı olmalıdır. İslam'da ticarette kolaylaştırmak, zorlaştırmamak esastır. Bu nedenle, kâr oranınızı piyasa araştırması yaparak ve karşı tarafla açıkça konuşarak belirlemeniz tavsiye edilir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malik mezheplerinde de benzer şekilde, kârın makul olması ve faiz unsuru taşımaması şarttır. Hanbeli mezhebi de ticarette adalet ve dürüstlüğü vurgular. Genel olarak mezhepler arasında kâr oranı konusunda kesin bir sınır yoktur, önemli olan helal ve adil olmasıdır.
Sonuç
Sonuç olarak, %33 kâr payı işçilik ve maliyetlerle birlikte makul ise helaldir. Ticarette dürüstlük ve adalet prensiplerine uyarak, karşılıklı rızaya dayalı bir anlaşma yapmanız en doğrusudur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.