Şeyh yaptığı için yapılan nafile ibadetler bid’at midir?

Açıklama

Bid'at, İslam'da dinin esaslarına sonradan eklenen ve dinin temel kaynaklarında bulunmayan uygulamalardır. Nafile ibadetlerin şeyh veya bir lider tarafından yapılması, bu ibadetlerin bid'at olup olmadığını belirlemez; esas olan ibadetin kaynağı ve şeklidir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, bir ibadetin bid'at sayılması için onun dinin temel kaynaklarında yer almaması ve dinin esaslarına aykırı olması gerekir. Şeyhin yaptığı için bir nafile ibadetin yapılması, eğer o ibadet Kur'an ve sahih hadislerle destekleniyorsa bid'at değildir. Ancak, şeyhin yaptığı ve dinin kaynaklarında yeri olmayan, zorla veya mecazi anlamda farz gibi dayatılan ibadetler bid'at olur.

Deliller

Kur'an ve hadislerde bid'at ile ilgili uyarılar bulunmaktadır:

“Kim bizim bu işimizde (dinimizde) yeni bir şey icat ederse, o şey reddedilmiştir.” (Hadis, Sahih Buhari)

“İşte bu, Allah'ın doğru yoludur; sizden kim dinden yüz çevirirse, şüphesiz Allah, onu çok kötü bir günde toplayacaktır.” (Kur'an, Nisa 4/115)

Detaylı Açıklama

Değerli Müslüman, nafile ibadetler, farz ve sünnet olmayan, kişinin sevap kazanmak için yaptığı isteğe bağlı ibadetlerdir. Bir şeyhin veya liderin yaptığı bir nafile ibadeti, müritlerinin de yapması bid'at sayılmaz, eğer o ibadet İslam'ın temel kaynaklarında yer alıyorsa. Mesela, gece namazı kılmak, Kur'an okumak gibi nafile ibadetler bid'at değildir. Ancak, şeyhin veya bir grubun ortaya koyduğu ve dinin esaslarında olmayan, zorunluymuş gibi dayatılan ibadetler bid'at olur. Bu tür bid'atlar, İslam'ın saflığını bozar ve uzak durulması gerekir.

Günümüzde, bir şeyhin veya liderin yaptığı ibadeti körü körüne yapmak yerine, kişinin Kur'an ve sahih hadisleri öğrenmesi, alimlerin görüşlerine başvurması önemlidir. Nafile ibadetlerde kolaylık ve gönüllülük esastır, zorlama ve taklit bid'atı doğurur.

Diğer Görüşler

Diğer mezheplerde de genel olarak bid'atın tanımı benzerdir. Şafii ve Malikî mezheplerinde de bid'at, dinin esaslarına aykırı yeni uygulamalar olarak kabul edilir. Ancak bazı mezhepler nafile ibadetlerde farklı uygulama biçimlerine tolerans gösterebilirler. Önemli olan, ibadetin temel kaynaklara uygunluğudur.

Sonuç

Özetle, bir şeyhin yaptığı için nafile ibadeti yapmak bid'at değildir, eğer o ibadet Kur'an ve sahih hadislerle destekleniyorsa. Ancak zorla dayatılan, dinin esaslarına aykırı ibadetler bid'at olur ve onlardan kaçınılmalıdır.