Kendi Anneme Yardim Ettigim İcin Başkasının Para Vermesi
Sorunun Detayı
"Degerli hocam, Ben Hollanda da oturan 22 yasinda bir bayanim. Babamin evinde oturuyorum (annemle babam ayrilar), borçlarım cok var. Anneme ara sira ev islerinde yardim ediyorum, kendisi biraz zorlaniyor. Bunu yapmam tabi dogal bir şey fakat burda akrabalardan zor durumda olana yardim edenlere bir anlasma imzalarsan para veriliyor. Bu anlasmada mesela hangi gunlerde veya ne ile yardim ettigin yaziliyor. Annem ona yardim ettigim icin anlasma imzalama mi ve onlardan para alma mi istiyor. Kendisinin durumu iyi degil o yuzden bana bu sekilde yardim etmek istiyor, borcarimi odemem icin yardimci olmak istedigi icin. Benim aklima sinmiyor, kendi anneme yardim ettigim icin baskasi bana para mi verecek? Bu ne kadar dogru? Bu para helal olur mu? Allah razi olsun.."
Açıklama
Değerli Müslüman, annenize ev işlerinde yardım etmeniz doğal ve güzel bir davranıştır. Ancak bu yardımdan dolayı başkalarının size para vermesi konusu İslam fıkhında değerlendirilmesi gereken bir meseledir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, aile içindeki yardımlar karşılıksız yapılması gereken sevaplı işlerdendir. Annenize yardımınızdan dolayı başkalarının size para vermesi, eğer bu yardım karşılığında bir ücret veya menfaat olarak kabul edilirse, bu durum normal aile içi yardımın dışına çıkar ve ticari bir işlem haline dönüşebilir. Ancak annenizin zor durumda olması ve sizin borçlarınızı ödemek için bu yoldan yardım almanız, meşru ve helal olabilir; şartları ve niyetleri önemlidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de anne-babaya iyilik yapmanın önemi vurgulanır:
"Rabbin, sadece O'na ibadet etmenizi ve anne-babaya iyilik yapmanızı emretti." (Lokman, 31/14)
Hz. Peygamber (s.a.v) de aile fertlerine karşı iyilik yapmayı teşvik etmiştir:
"Cennet annelerin ayakları altındadır." (Nesai)
Detaylı Açıklama
Günümüzde sosyal yardım programları kapsamında, zor durumda olanlara destek olmak için çeşitli anlaşmalar yapılabilmektedir. Annenizin durumunun iyi olmaması ve sizin borçlarınızı ödeyebilmeniz için böyle bir yola başvurmanız, niyetiniz ve yapılan anlaşmanın içeriğine bağlı olarak değerlendirilebilir. Eğer bu anlaşma, annenize yardım etme yükümlülüğünüzü belgelemek ve karşılığında makul bir destek almak amacıyla yapılıyorsa, bu helal olabilir. Ancak yardım karşılığı aşırı veya haksız bir ücret talep edilmesi uygun değildir.
Yardımın samimiyetle, aile içi sorumluluk bilinciyle yapılması esastır. Başkalarının size para vermesi, bu yardımı ticari bir hale getirmemeli; yardımın amacı ve niyeti korunmalıdır. Ayrıca bu tür durumlarda, anlaşmanın içeriği açık ve adil olmalı, kimse mağdur edilmemelidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak aile içi yardımların karşılıksız yapılması gerektiği görüşündedir. Ancak modern sosyal yardım uygulamalarında, zor durumda olan aile bireylerine destek sağlama amaçlı anlaşmaların yapılması meşru kabul edilebilir. Bu konuda Diyanet İşleri Başkanlığı da aile içi yardımların sevap olduğunu, ancak zorunlu durumlarda makul destek alınabileceğini belirtmektedir.
Sonuç
Annenize yardım ederken başkalarının size para vermesi, yardımın mahiyetine ve niyetine göre helal olabilir. Ancak bu yardımın ticari bir işlem haline gelmemesi, samimiyetin korunması önemlidir. Anlaşma yaparken adil ve makul şartlar gözetilmeli, aile içi sorumluluklar unutulmamalıdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
