“Kadın, erkeğin gelincik çiçeğidir.” hadisi sahih midir?
Sorunun Detayı
"Hocam "Kadın, erkeğin gelincik çiçeğidir." anlamında bir hadis var mıdır? İskender Pala’nın kitabında şöyle geçiyor:
Buyuruyor ki Efendiler Efendisi: “Şüphesiz kadın, erkeğin şakayığıdır.” Buradaki şakayık kelimesi Efendiler Efendisi’nin ağzından bir veciz ifade olarak söze dökülmüş olup tevriye, iham-ı tenasüp, cinas gibi edebiyat sanatlarına örnek olabilecek bir ziynet konumunda durur.
Kelimenin Arapça anlamlandırılmasına göre öncelikle kadının, erkeğin kürek kemiğinin bir parçası olduğu, ardından erkeğin öteki yarısı (elmanın iki yarımı gibi birbirini tamamlayan değerler bütünü; şakk’ı) olarak düşünüldüğü ve nihayet şakayık (yaban lalesi, gelincik) çiçeği olarak mana ifade ettiği görülür.
İlk anlam dinî terminoloji içinde Hz. Âdem’in kürek kemiğinden yaratıldığı ifadelendirilen Havva içindir. İkinci anlama göre kadın erkeğin öteki yarısıdır ki modern bilim de zaten bunu ifade etmektedir. Kadın olmadan erkeğin, erkek olmadan kadının eksik kalacağı, anatomik, fizyolojik ve psikolojik olarak erkek ile kadının bütünleşerek beşeriyetlerini tamamlayabilecekleri, aksi takdirde bünyede arızalar oluşmasının kaçınılmazlığı, bu bağlamda evlilik müessesesinin önemi, aile kurumun yaşatılması vb. söylemler hep bu şakayık (öteki yarı) düsturu üzerine temellendirilebilir.
Şakayık kelimesinin bize edebiyat açısından ihtişamını gösteren anlamı ise Türkçede bildiğimiz “gelincik çiçeğini” karşılamasıdır."
Açıklama
"Kadın, erkeğin gelincik çiçeğidir." şeklinde bir hadis rivayeti İslam kaynaklarında sahih olarak yer almamaktadır. Bu ifade daha çok edebi ve mecazi anlam taşıyan, kadın-erkek ilişkisini ve birbirini tamamlamayı anlatan bir benzetmedir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bu ifade sahih bir hadis değildir ve Peygamber Efendimiz (s.a.v) tarafından böyle bir söz rivayet edilmemiştir. Dolayısıyla bu tür ifadeler hadis hükmü taşımaz ve dini delil olarak kabul edilmez.
Deliller
Kur'an-ı Kerim ve sahih hadis kaynaklarında kadın ve erkeğin birbirini tamamlayan yaratılışları vurgulanmıştır, ancak "gelincik çiçeği" benzetmesi geçmez. Örneğin Kur'an'da Hz. Havva'nın Hz. Adem'in kaburga kemiğinden yaratıldığı belirtilir:
"Ey insanlar! Sizi bir tek nefisten yaratan ve ondan da eşini yaratan, ikisinden birçok erkekler ve kadınlar türeten Rabbinizden korkun." (Nisa, 4/1)
"Kadın, erkekten yaratıldı." (Hadis: Sahih-i Buhari, Edeb, 62)
Ancak bu ayet ve hadisler kadın-erkek arasındaki yaratılış ve tamamlayıcılık ilişkisini ifade eder, mecazi çiçek benzetmesi içermez.
Detaylı Açıklama
İslam'da kadın ve erkek birbirini tamamlayan iki yarım olarak kabul edilir. Hz. Adem'in kaburga kemiğinden Hz. Havva'nın yaratılması bu tamamlayıcılığı simgeler. Ancak "gelincik çiçeği" veya "şakayık" gibi ifadeler, klasik hadis kaynaklarında bulunmayan, daha çok edebi ve mecazi anlam taşıyan ifadelerdir. İskender Pala gibi edebiyatçılar bu tür benzetmeleri kullanarak kadın-erkek ilişkisini estetik bir dille anlatmışlardır. Bu tür ifadeler, dini hüküm değil, sosyal ve kültürel yorum olarak değerlendirilmelidir.
Günümüzde aile ve evlilik kurumunun önemi vurgulanırken, kadın ve erkeğin birbirini tamamlayan iki yarım olduğu anlayışı Kur'an ve sünnet ışığında desteklenir. Ancak bu tamamlayıcılık, sahih hadislerle sabit olan ölçülerle anlaşılmalı, uydurma veya edebi ifadeler dini delil olarak kullanılmamalıdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de bu tür ifadelerin sahih hadis olarak kabul edilmediği konusunda ittifak halindedir. Bazı kültürel ve tasavvufi metinlerde benzer benzetmeler bulunabilir, ancak bunlar fıkhi hüküm doğurmaz.
Sonuç
Değerli Müslüman, "Kadın, erkeğin gelincik çiçeğidir." ifadesi sahih bir hadis değildir ve dini hüküm taşımaz. Kadın ve erkeğin birbirini tamamlayan yaratılışları Kur'an ve sahih hadislerle sabittir; bu tür edebi benzetmeler ise dini delil yerine geçmez.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
