Eşlerin İkisi de Çalışıyorsa Zekat Nasıl Hesaplanmalı?
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm. Hocam dört senedir evliyim, eşim de çalışıyor, kazancımızı birleştiriyoruz ve evimizin giderlerini birlikte karşılıyoruz. Senin paran benim param konusu olmaz bizde. Senin paranla bunları ödedik benim paramla bunları ödedik gibi, senin paran şu kadar birikti benim param şu kadar birikti gibi bir konu olmaz. Bu durumda şunu merak ediyorum; Zekatımızı hesaplarken ikimizin ayrı ayrı hesaplamasına bu durumda imkanımız yok, ikimizin birlikte kazancı diyerek beraber biriktirdiğimizden ikimizin adına zekatımızı veriyor ve beraber biriktirdiğimizden ikimizin adına 1 kurban kesiyoruz, acaba yaptığımız doğru mu?"
Açıklama
Evli çiftlerin her ikisi de çalışıyorsa ve gelirlerini ortak kullanıyorsa, zekât hesaplama ve verme konusunda nasıl hareket edecekleri önemli bir meseledir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, evlilikte eşlerin malları ayrı ayrı kabul edilir. Ancak eşler gelirlerini birleştirip ortak bir hane olarak harcıyorlarsa, toplam mal varlığı üzerinden zekât hesaplanabilir ve ortak olarak zekât verilebilir. Bu durumda, zekât nisabına ulaşan toplam mal üzerinden zekât verilmesi uygundur. Kurban kesme konusunda ise, her bir kişinin kurban kesme yükümlülüğü ayrı ayrı değerlendirilir; yani her bir kişi için bir kurban kesilmesi gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekâtın maldan verileceği belirtilir:
“Mallarınızda, onda bir nisab miktarı zekât olarak fakirlere verilir.” (Tevbe, 9/103)
Hz. Peygamber (s.a.v) de malın ayrı ayrı hesaplanmasını ve nisaba ulaşan maldan zekât verilmesini emretmiştir.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, evlilikte eşlerin mal varlıkları ayrı kabul edilir. Ancak siz gelirlerinizi birleştirip ortak bir hane olarak harcıyorsanız, Hanefi fıkhına göre toplam mal varlığınız üzerinden zekât hesaplamak mümkündür. Bu, hem kolaylık sağlar hem de zekâtın farz olduğu malın tespiti açısından pratik olur. Örneğin, her iki eşin gelirleri ve birikimleri toplandıktan sonra, bu toplamın nisab miktarına ulaşıp ulaşmadığına bakılır. Nisab miktarına ulaşmışsa, bu toplam üzerinden %2,5 oranında zekât verilmelidir.
Ancak kurban meselesi farklıdır. Kurban, şahsî bir ibadettir ve her mükellefin kendi adına kesmesi gerekir. Yani iki kişi için bir kurban kesmek yeterli olmaz. Her bir eş kendi kurbanını kesmelidir. Bu, İslam alimlerinin genel görüşüdür.
Günümüzde birçok aile gelirlerini ortak kullandığı için, zekât hesaplamada bu kolaylık sağlanabilir. Ancak mal varlıkları çok farklı ve ayrıysa, her bir eş kendi malını ayrı ayrı hesaplayabilir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak malın ayrı ayrı değerlendirilmesi esastır. Ancak pratikte ortak mal varlığı üzerinden zekât verilmesi kolaylık sağladığı için kabul görür. Kurban konusunda ise mezhepler arasında ihtilaf yoktur; her kişi için ayrı kurban kesilmesi gerekir.
Sonuç
Ortak gelir ve mal varlığı varsa, toplam üzerinden zekât vermeniz Hanefi mezhebine göre uygundur. Ancak kurban keserken her eş kendi adına kurban kesmelidir. Böylece hem zekât hem kurban ibadetinizi doğru şekilde yerine getirmiş olursunuz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
