Devlet Burslu Okutuyor ve Burslarımız Bankaya Yatırıyor. Bunda Bir Sakınca Var mıdır?
Sorunun Detayı
"Selamun Aleykum hocam biz iki kız arkadasiz ve size danismak istedigimiz 2 konu var. Öncelikle şunu belirtmeliyiz ki biz yurtdisindan İstanbula universite icin geldik. Devlet bize ucretsiz universite egitimi ve burs imkani saglıyor.Bundan yararlanmamizda bi sakinca var mı? Ayrica bursumuz faiz isleten bir bankaya yatiyor. Bu konu ile ilgili göruslerinizi belirtirseniz seviniriz. Diger sorumuzda okula giderken bindigimiz ulasim araclarinda karsilastigimiz manzaralar bizi rahatsiz ediyor.(sevgililerin birbirine olan asiri yakinliklari) Buna karsi nasil tepki gostermeliyiz?"
Açıklama
Devlet bursu almak ve bu bursun faiz işleten bir bankaya yatırılması ile ilgili İslami açıdan değerlendirme yapılacaktır. Ayrıca, toplu taşıma araçlarındaki aşırı samimiyet durumuna karşı nasıl davranılması gerektiği ele alınacaktır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre devletin sağladığı ücretsiz eğitim ve burs almakta hiçbir sakınca yoktur. Bursun faiz işleten bir bankaya yatırılması ise doğrudan faiz almak veya vermek amacı taşımadığı sürece caizdir. Ancak faizle işlem yapan bankanın faize karışan ürünlerine bulaşmamak önemlidir. Toplu taşımdaki aşırı samimiyet ve uygunsuz davranışlar ise hoş karşılanmaz ve müminlerin bu tür durumlara karşı edep ve haya çerçevesinde davranmaları gerekir.
Deliller
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir." (Kur'an, Bakara, 2/275)
"Müminler ancak kardeştirler." (Kur'an, Hucurat, 49/10)
Hz. Peygamber (sav) "Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız, müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz." (Sahih Buhari)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, devletin ücretsiz eğitim ve burs imkanı sağlaması, İslam'ın eğitim ve ilim öğrenmeye verdiği öneme uygundur. Kur'an-ı Kerim'de "Oku!" emri (Alak, 96/1) ilim öğrenmenin farz olduğunu gösterir. Devletin sunduğu bu imkanlardan yararlanmakta bir sakınca yoktur.
Bursun faiz işleten bir bankaya yatırılması konusu ise biraz daha hassastır. Hanefi mezhebine göre, bir kimsenin parasını faizle çoğaltmak veya faiz almak haramdır. Ancak devlet bursu, öğrenciye verilen hibe niteliğindedir ve bu para doğrudan faiz almak için değildir. Banka hesabınızda para bulunması ve bankanın genel işleyişinde faiz olması, sizin doğrudan faiz almanız anlamına gelmez. Bu durumda, paranın bankada tutulması caizdir. Ancak faiz getiren mevduat hesaplarından kaçınmak ve mümkünse faizsiz bankacılık ürünlerini tercih etmek daha uygundur.
Toplu taşıma araçlarında karşılaşılan aşırı samimiyet ve uygunsuz davranışlar, İslam ahlakına aykırıdır. Bu tür durumlarda müminler, edep ve haya sınırları içinde kalarak rahatsızlıklarını nazikçe ifade edebilir veya ortamdan uzaklaşabilirler. Hz. Peygamber'in "Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız" hadisi, bu tür durumlarda aşırı tepki vermekten kaçınılması gerektiğini hatırlatır. Ayrıca, toplumda ahlakın korunması için dua etmek ve güzel ahlakı teşvik etmek önemlidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de devlet bursu ve ücretsiz eğitim konusunda benzer şekilde olumlu görüştedir. Banka mevduatları konusunda ise bazı Hanbeli ve Şafii alimleri, faiz işleten bankalarda para tutmanın daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiğini söylerler. Ancak genel kanaat, zaruret ve kolaylık durumunda bu tür işlemlerin caiz olduğudur.
Sonuç
Devlet bursu almak ve ücretsiz eğitimden yararlanmak İslam'a uygundur. Bursun faiz işleten bankaya yatırılması ise doğrudan faiz almak amacı taşımadığı sürece sakınca oluşturmaz. Toplu taşımdaki uygunsuzluklara karşı ise edep ve haya sınırları içinde kalarak nazik davranmak ve ortamdan uzaklaşmak en uygun davranıştır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
