Büyük Söz Verip Yapmamak
Sorunun Detayı
"Hocam bir konuda Allah (c.c)a söz verdik. Ama büyük bir söz. Mesela; neredeyse dinimiz üstüne bunu tutamayacağımızı anladık geri alınabilir mi ne yapmamız gerekir?"
Açıklama
Allah'a verilen sözler, mümin için büyük bir sorumluluktur. Ancak bazen verilen sözler, sonradan tutulması mümkün olmayan durumlar haline gelebilir. Bu durumda ne yapılması gerektiği İslam hukukunda önemli bir meseledir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, Allah'a verilen sözler (nüzûr) yerine getirilmeli, ancak tutulması mümkün olmayan sözler için kefaret verilerek sorumluluk hafifletilebilir. Sözden dönmek mümkünse, tevbe edip Allah'tan af dilemek gerekir. Eğer söz tutulamıyorsa, kefaret yükümlülüğü doğar.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de yemin ve söz verme ile ilgili hükümler açıkça belirtilmiştir:
"Ey iman edenler! Yeminlerinize riayet edin." (Maide, 5:1)
"Allah yolunda yemin eden kimse, yeminini yerine getirsin ya da kefaret versin." (Mâide, 5:89)
Hz. Peygamber (s.a.v) de yeminlerin yerine getirilmesini emretmiştir:
"Yemin eden kimse, yeminini yerine getirsin veya kefaret versin." (Buhari, Eyman, 15)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, Allah'a verdiğiniz sözler büyük bir sorumluluktur ve mümkün olduğu kadar yerine getirilmelidir. Ancak insanın gücü ve imkanı sınırlıdır. Eğer sözünüzü tutamayacağınızı anladıysanız, öncelikle samimi bir tevbe ile Allah'tan af dilemelisiniz. Bu, sözünüzü geri almak anlamına gelmez ama Allah'ın rahmetine sığınmak demektir.
Eğer sözünüzü yerine getiremiyorsanız, İslam'da bunun kefareti vardır. Kefaret, genellikle bir fakiri doyurmak, oruç tutmak veya ihtiyaç sahibi kimseye yardım etmek şeklindedir. Bu, sözünüzün manevi yükünü hafifletir.
Örneğin, bir konuda Allah'a yemin ederek söz verdiyseniz ve bu sözünüzü yerine getiremeyecekseniz, aşağıdaki kefaretlerden birini yapmanız gerekir:
- On fakiri doyurmak veya giymek
- Üç gün oruç tutmak
- Bir köle azat etmek (günümüzde mümkün değilse diğer kefaretler uygulanır)
Bunun yanında, sözünüzü tutmak için elinizden gelen gayreti göstermeniz önemlidir. Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız hadisi ışığında, imkânlar ölçüsünde sözünüzü yerine getirmeye çalışmalısınız.
Diğer Görüşler
Şafii mezhebine göre de benzer şekilde yemin ve sözler önemlidir, ancak tutulamayan yeminler için kefaret verilmesi gerekir. Malikî ve Hanbelî mezheplerinde de aynı prensipler geçerlidir. Yani genel olarak İslam alimleri, Allah'a verilen sözlerin tutulmasını emreder, ancak tutulamadığında kefaretle yükümlülük hafifletilir görüşündedir.
Sonuç
Allah'a verdiğiniz büyük sözü tutmak esastır. Ancak imkânsızlık varsa, tevbe edip samimi şekilde Allah'tan af dileyin ve kefaret verin. Sözünüzü yerine getirmek için gayret gösteriniz, ancak zorlanıyorsanız bu şekilde sorumluluğunuz hafifler.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.