Borç Verilen Paranın Zekatını Ödemek

Açıklama

Bu soruda iki farklı konu ele alınmaktadır: 1) Borç verilen paranın zekatının durumu, 2) İnternette kopya yapmak meselesi.

İslami Hüküm

1) Borç verilen paranın zekatı, borcun geri alınabilirliği kesin olmadıkça zekata tabi olmaz. 2) İnternette kopya yapmak, yani izinsiz çoğaltmak ve kullanmak, İslam hukukunda haksızlık ve başkasının hakkına tecavüz olarak değerlendirilir ve caiz değildir.

Deliller

Zekat ile ilgili genel hüküm Kur'an-ı Kerim'de belirtilmiştir:

"Mallarınızda, artı kalan kısmından zekât verin." (Bakara, 2/267)

Hadislerde ise borç verilen paranın zekatı ile ilgili doğrudan bir ifade olmamakla birlikte, borcun geri alınabilirliği esas alınır. Borcun kesin olarak geri alınacağı durumlarda zekat verilmesi gerekir.

Haksızlık ve başkasının hakkına tecavüz ile ilgili olarak Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:

"Müminler, birbirlerinin malına haksız yere el koymazlar." (Buhari, Edeb 69)

Detaylı Açıklama

1) Borç verilen paranın zekatı konusunda Hanefi mezhebine göre, borçlu kişinin durumu kritik ve geri ödeme zamanı belli değilse, bu para üzerinden zekat verilmez. Çünkü zekat, malın mülkiyetinde ve tasarrufunda olan nisab miktarına göre farz olur. Borç verilen para, geri alınabilirliği kesin değilse, mal sayılmaz. Ancak borcun geri alınması kesinleşirse, o yılın zekatı verilmelidir.

Bu konuda Diyanet İşleri Başkanlığı da benzer görüş bildirmiştir. Borcun geri alınması kesinleşince, o yılın zekatı verilmelidir. Bu, borçlu kişinin durumunun kötü olması ve geri ödeme süresinin belirsiz olması durumunda borç verenin zekat yükümlülüğünü ortadan kaldırır.

2) İnternette kopya yapmak, yani oyun, program gibi ürünleri izinsiz çoğaltmak ve kullanmak, başkasının emeğine ve hakkına tecavüzdür. Bu durum İslam ahlakına ve hukukuna aykırıdır. Kur'an-ı Kerim'de haksızlık ve zulüm yasaklanmıştır:

"Haksız yere kim bir mümini öldürürse, bütün insanları öldürmüş gibidir." (Maide, 5/32)

Burada öldürme örneği verilmiş olsa da, haksızlık ve zulüm her tür hakkın gaspı için geçerlidir. Başkasının emeğine saygı göstermek, İslam'ın adalet ve hakkaniyet prensiplerindendir.

Diğer Görüşler

Diğer mezhepler de genel olarak borç verilen paranın zekatının geri alınabilirliği kesin değilse zekata tabi olmadığını kabul eder. Ancak bazı alimler, borcun uzun süre geri alınmaması durumunda zekat verilmesini tavsiye edebilirler.

Sonuç

Değerli Müslüman, borç verdiğiniz paranın zekatını ancak geri alınması kesinleştiğinde vermelisiniz. İnternette izinsiz kopya yapmak ise İslam'a göre caiz değildir; başkalarının haklarına saygı göstermelisiniz.