Annemin yaptığı yemeği gizlice ihtiyaç sahibine vermek günah mıdır?
Sorunun Detayı
"Hocam bir konuda içimi huzursuz eden bir durumu sormak istiyorum.Aşırı merhamet duygum sebebiyle, annemin yaptığı yemekten bazen bir kısmını gizlice bir akrabama veriyorum. Bu kişi yaşlı, yalnız yaşıyor ve yemek yapma imkânı çok kısıtlı. Ben de sadece ona yardımcı olabilmek, iyilik yapmak amacıyla bunu yapıyorum.
Fakat bu davranışım ailem tarafından onaylanmazdı diye düşünüyorum. Muhtemelen “O kişinin daha yakınları var, sana düşmez.” gibi bir gerekçeyle karşı çıkarlardı. Bu yüzden gizli yapıyorum. Ancak bu durumun dinen bir sakıncası olup olmadığını, özellikle de hırsızlık ya da başka bir günah kapsamına girip girmediğini merak ediyorum.
Eğer bu davranışım dinen uygun değilse, ileride bu kişiye yardım etmek istediğimde kendi imkânımla alışveriş yapıp, kendi hazırladığım veya satın aldığım şeyleri vererek kimseye söylemeden destek olmaya çalışırım.
Bu şekilde davranmak günah mıdır?"
Açıklama
Değerli Müslüman, annenizin yaptığı yemekten gizlice ihtiyaç sahibine vermeniz, niyetiniz iyilik ve yardım amaçlı olduğu için önemli bir konudur. Bu davranışın dinî hükmünü anlamak için aile hakkı ve malın izinsiz verilmesi meselelerine bakmak gerekir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, başkasına ait bir malı sahibinin izni olmadan vermek, hırsızlık veya çalma sayılmaz ancak sahibinin hakkını zedeleyebilir ve bu nedenle mekruh (hoş karşılanmayan) olabilir. Ancak burada önemli olan niyet ve zaruret durumudur. Eğer ihtiyaç sahibi gerçekten muhtaçsa ve yardım etmek maksadıyla yapılıyorsa, bu durum günah olmaz ama aile içi huzuru korumak için izinsiz davranmamak daha uygundur.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de mal ve mülk sahibinin hakkına riayet edilmesi emredilir:
"Mallarınızı aranızda haksızlıkla yemeyin ve onları yoksullara vermek için yola koymayın." (Nisa, 4/29)
Hz. Peygamber (s.a.v) de başkasının malını izinsiz almak konusunda dikkatli olunmasını öğütlemiştir:
"Mümin, müminin malına el uzatmaz." (Tirmizi)
Detaylı Açıklama
Ailenizin yaptığı yemek, onların malıdır ve izinsiz vermek aile içi güveni zedeleyebilir. Ancak sizin niyetiniz ihtiyaç sahibine yardım etmek ve iyilik yapmak. Bu durumda en doğru yol, ailenizle konuşup durumu açıklamak ve onların da rızasını almaktır. Eğer aile izin vermezse, kendi imkânlarınızla yardım etmek en uygun yoldur. Gizlice vermek, aile içi huzuru bozabilir ve yanlış anlaşılmalara yol açabilir. İslam, hem ihtiyaç sahibine yardım etmeyi hem de aile haklarına saygıyı emreder. Bu iki husus arasında denge kurmak gerekir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de benzer şekilde, başkasına ait malı izinsiz vermek hoş karşılanmaz. Ancak ihtiyaç ve zaruret durumunda kolaylık gösterilir. Mesela Şafii mezhebi, ihtiyaç halinde mal sahibinin izni olmadan yardım yapılabileceğini belirtir. Hanbeli ve Malikî mezhepleri de aile içi haklara riayet edilmesini vurgular.
Sonuç
Özetle, annenizin yaptığı yemekten izinsiz vermek dinen hırsızlık sayılmaz ancak aile hakkına riayet etmek gerekir. En iyisi ailenizle konuşup izin almak veya kendi imkânlarınızla yardım etmektir. Böylece hem ihtiyaç sahibine yardım etmiş hem de aile huzurunu korumuş olursunuz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
