Yurtdışındaki Mahkemenin Boşaması Talak Sayılır mı?
Sorunun Detayı
"Selamunaleyküm Hocam. Türkiye'de evlenmiş olan bir çift Hollanda'ya geldiklerinde belediyeye evlilik cüzdanları ile müracaat ederek evli olduklarını bildirir ve Hollanda resmi dairelerince resmi olarak evli gözükürler. Daha sonra aşırı geçimsizlik yüzünden bayan Hollanda mahkemesine müracaat ederek avukat aracılığı ile boşanma talebinde bulunur ve boşanırlar. Ortada bir çocukları vardır ve haftada bir gün babasının görmesine müsaade edilmek sureti ile çocuk anneye verilir. Sorum şu; bu aile şu an Türkiye'de resmi olarak evli gözükmelerine rağmen Hollanda'daki mahkemenin boşama kararı ile bir talak düşmüş olur mu?"
Açıklama
Yurtdışındaki bir mahkemenin verdiği boşanma kararı, Türkiye'deki evlilik hukuku açısından nasıl değerlendirilir sorusu, İslam fıkhı ve modern hukuk sistemlerinin kesiştiği önemli bir meseledir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir çiftin İslam nikahı ile evli olması durumunda, boşanma ancak İslam usullerine uygun şekilde talak veya fesih yoluyla gerçekleşir. Yabancı mahkemelerin verdiği boşanma kararları İslam hukuku açısından talak hükmünde değildir. Dolayısıyla, Hollanda mahkemesinin boşama kararı, İslam fıkhında talak sayılmaz.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de boşanma, belirli usullere bağlıdır:
"Boşanmayı iki defa yapın, sonra ya iyilikle tutun ya da bırakın..." (Bakara, 2:229)
Hz. Peygamber (sav) de boşanmanın İslam usulüne göre yapılmasını emretmiştir:
"En hayırlınız, boşadığı zaman en güzel şekilde boşayanınızdır." (Tirmizî, Talak 11)
Detaylı Açıklama
Türkiye'de evlenmiş ve İslam nikahı ile bağlı olan çiftler için boşanma, İslam hukukunun belirlediği usullere göre gerçekleşir. Resmi olarak başka bir ülkede mahkeme kararıyla boşanmak, Türkiye'deki resmi evlilik kaydını etkileyebilir ancak bu durum İslam fıkhında talak hükmü doğurmaz. Türkiye'de resmi evlilik devam ettiği sürece, İslam açısından evlilik bağları devam eder. Bu nedenle, çiftin İslam hukuku açısından boşanmış sayılması için ya Türkiye'de İslam usulüne uygun boşanma işlemi yapılmalı ya da İslam hukukunun kabul ettiği talak veya fesih yolları izlenmelidir.
Modern hukuk sistemlerinde ise, Türkiye'de evlilik resmi olarak devam ederken başka bir ülkede boşanma kararı alınması durumunda, bu kararın Türkiye'de tanınması için Türk Medeni Kanunu ve uluslararası hukuk kuralları çerçevesinde işlem yapılır. Ancak bu hukuki durum, İslam fıkhındaki boşanma hükümlerini değiştirmez.
Çocukların velayeti ve ziyaret hakları gibi hususlar da hem İslam hukuku hem de ilgili ülke mevzuatı kapsamında değerlendirilir. Çocuğun menfaati her zaman önceliklidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak benzer görüştedir; yabancı mahkeme kararları İslam açısından talak hükmünde sayılmaz. Ancak bazı çağdaş İslam alimleri, modern devletlerin hukuk sistemlerinin Müslümanların hayatlarını düzenlemede etkili olduğunu ve bu tür kararların sosyal gerçeklik olarak kabul edilmesi gerektiğini belirtmektedir. Buna rağmen, klasik fıkıh açısından boşanmanın İslam usulüne uygun yapılması esastır.
Sonuç
Değerli Müslüman, Hollanda mahkemesinin verdiği boşanma kararı İslam hukuku açısından talak sayılmaz. Türkiye'deki evlilik resmi olarak devam ediyorsa, İslam açısından da evlilik devam eder. Boşanma için İslam usullerine uygun işlem yapılması gerekmektedir. Bu konuda hem dini hem de hukuki danışmanlık almanız faydalı olacaktır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
