Oruç konusunda keffaret gerektiren bir suçu işleyen o suçu tekrarladığında keffaret cezası da tekrarlanacak mı?

Açıklama

Oruç ibadeti sırasında keffaret gerektiren bir günah işlendiğinde, bu keffaretin tekrarlanıp tekrarlanmayacağı konusu İslam fıkhında önemli bir meseledir. Özellikle Ramazan ayında birden fazla oruç bozma durumu olduğunda hükmün ne olacağı sorulmaktadır.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, Ramazan orucunu bilerek ve kasıtlı olarak bozan kişi, her oruç bozma için ayrı ayrı kaza orucu tutmakla yükümlüdür. Ancak keffaret (60 gün ardışık oruç veya 60 fakire yemek) yalnızca ilk kasıtlı oruç bozma için gereklidir. Yani, keffaret cezası bir defa verilir; sonraki kasıtlı oruç bozmalarda sadece kaza orucu yeterlidir.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de oruç bozma ve keffaretle ilgili ayetler bulunmaktadır:

“Ramazan ayında oruç tutmanız farz kılındı. Sizden kim hasta olur veya yolculukta bulunursa, tutamadığı günler sayısınca diğer günlerde oruç tutar. Oruç tutmaya güç yetiremeyenler ise bir yoksulu doyuracak kadar fidye verirler. Kim gönüllü olarak daha fazlasını yaparsa, bu kendisi için hayırlıdır.” (Bakara, 2/185)

Bu ayette keffaret açıkça belirtilmemekle birlikte, sahih hadislerde keffaretin şartları ve uygulaması açıklanmıştır:

“Kim Ramazan orucunu bilerek bozarsa, o gün için hem kaza orucu tutacak hem de iki ay ardışık oruç tutacaktır. Eğer buna gücü yetmezse, altmış fakiri doyuracaktır.” (Buhari, Savm 39)

Detaylı Açıklama

Ramazan orucunu bilerek ve kasıtlı olarak bozan kişi, öncelikle o günün orucunu kaza etmelidir. Bunun yanında keffaret de gereklidir. Ancak keffaret, orucu ilk defa kasıtlı olarak bozan kişi için farz olur. Eğer kişi aynı Ramazan ayında veya başka zamanlarda tekrar kasıtlı orucunu bozarsa, her seferinde kaza orucu tutmakla yükümlüdür fakat keffaret tekrar gerekmez. Çünkü keffaret, büyük bir sorumluluk ve ağır bir yükümlülüktür; İslam dini kolaylık ve rahmet dinidir, zorluk çıkarmaz.

Bu hüküm, Hanefi mezhebinin genel görüşüdür ve Diyanet İşleri Başkanlığı'nın fetvalarında da bu şekilde yer almaktadır. Bu nedenle, keffaret gerektiren bir suçu tekrarlamak keffaretin yeniden doğmasına sebep olmaz, sadece kaza orucu tutmak gerekir.

Diğer Görüşler

Şafii mezhebinde de benzer şekilde keffaret bir defa verilir, ancak bazı Hanbeli alimleri keffaretin her kasıtlı oruç bozma için ayrı ayrı verilmesi gerektiğini savunmuştur. Ancak bu görüş Hanefi mezhebinde yaygın değildir ve pratikte uygulanmaz.

Sonuç

Değerli Müslüman, Ramazan orucunu kasıtlı olarak bozduğunda keffaret bir defa farz olur. Aynı suçu tekrarlarsan sadece kaza orucu tutman gerekir. Bu, İslam'ın kolaylaştırma prensibine uygundur ve ibadetlerini aksatmadan devam ettirmeni sağlar.