Oruç borçlarım varken nafile oruç tutmam doğru mu?
Sorunun Detayı
"Hocam benim çokça oruç borcum var. Bu yüzden sevabı çok nafile oruç günlerinde de borçlarıma niyet edip Allah’ım bugünün sevabından da bana nasip et diyorum. Sanki bu kadar borcum varken nafile tutmak haddim değilmiş gibi hissediyorum. Fakat böyle günlerde sadece nafile niyetine mi tutulmalıdır, ben ne yapmalıyım?"
Açıklama
Oruç borcu bulunan bir kişinin nafile oruç tutması, borcunu ödemeden önce nafile oruç tutmanın hükmü ve sevabı konusunda sorular ortaya çıkar. Bu durum, kişinin dini vecibelerini yerine getirme sorumluluğu ile nafile ibadetlerin sevabı arasında bir denge kurmayı gerektirir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, Ramazan orucu borcu olan bir kimsenin öncelikle borcunu kaza etmesi gerekir. Nafile oruç tutmak ise borçlu iken mekruh (tercih edilmez) sayılır ancak haram değildir. Borçlu kişi, nafile oruç tutarken niyetini sadece nafile oruç olarak yapmalı, borç orucunu nafile oruca dahil etmemelidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de oruçla ilgili hüküm açıkça belirtilmiştir:
"Oruç, sayılı günlerdedir. Sizden kim o günlerde hasta veya yolcu olursa, tutamadığı günler sayısınca diğer günlerde oruç tutar." (Bakara, 2/184)
Hz. Peygamber (sav) de oruç borcunu öncelikli tutma konusunda şu hadisi rivayet etmiştir:
"Kim Ramazan orucunu kaza etmeden başka oruç tutarsa, o oruçlar kabul olmaz." (İbn Mace)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, oruç borcunuz varsa öncelikle bu borcu kaza etmeniz gerekir. Çünkü farz ibadetlerin yerine getirilmesi, nafile ibadetlerden önce gelir. Nafile oruçlar sevap kazandırır ancak farz borcu varken nafile oruç tutmak, borcunuzu ertelemek anlamına gelir ve bu da mekruh kabul edilir. Bu nedenle, nafile oruç tutarken borcunuzu niyetinize dahil etmemeniz gerekir. Yani, bugün tuttuğunuz oruca sadece nafile niyetiyle başlamalısınız ve borç orucunuzu ayrıca kaza etmelisiniz.
Ancak kalp huzuru ve ibadet aşkıyla nafile oruç tutmanızda bir sakınca yoktur. Allah Teâlâ'nın rahmeti geniştir ve niyetiniz samimi ise sevap kazanırsınız. Fakat borç oruçlarınızı da ertelemeyip en kısa zamanda kaza etmeniz dini sorumluluğunuzdur.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak benzer görüş hakimdir. Şafii mezhebinde de borç oruçlar önceliklidir ve nafile oruçlar borç oruçlar kaza edilmeden tutulmamalıdır. Malikî ve Hanbeli mezheplerinde de borç orucun önceliği vurgulanır. Ancak bazı alimler, borçlu iken nafile oruç tutmanın sevap kazandıracağını, ancak borç oruçların mutlaka kaza edilmesi gerektiğini belirtirler.
Sonuç
Öncelikle oruç borçlarınızı kaza etmeye gayret edin. Nafile oruç tutarken sadece nafile niyetiyle tutun ve borç oruçlarınızı ayrıca kaza edin. Bu şekilde hem farz ibadetlerinizi yerine getirmiş hem de nafile ibadetlerinizle sevap kazanmış olursunuz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
