Maliki Biri Fitre ve Zekat Verirken Hanefilere Uyabilir mi?

Açıklama

Fitre ve zekat, İslam'da farz olan mali ibadetlerdir ve bunların veriliş şekli ile yeri mezhepler arasında bazı farklılıklar gösterebilir. Maliki ve Hanefi mezheplerinin bu konudaki uygulamaları farklıdır.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre fitre ve zekat parayla verilebilir ve başka bir şehre gönderilebilir. Maliki mezhebinde ise zekat ve fitrenin altın, gümüş veya ihtiyaç maddeleriyle verilmesi tercih edilir; parayla vermek genel olarak kabul edilmez. Ayrıca Maliki mezhebinde zekatın yaşanılan şehirde verilmesi esas kabul edilir. Ancak, bir Müslüman, keyfini gütmeden başka mezhebin uygulamasını takip ederse, bu durum İslam hukukunda geçerli ve kabul edilmiş sayılır.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de zekatın verilmesi emredilir:

"Namazı dosdoğru kılın, zekatı verin." (Bakara, 2/43)

Hz. Peygamber (s.a.v) fitreyi Ramazan sonunda vermeyi emretmiştir:

"Ramazan fitresini bayram namazından önce veriniz." (Buhari, Zekat 59)

Hanefi mezhebi, fitre ve zekatın parayla verilmesini kıyas yoluyla kabul ederken, Maliki mezhebi daha çok maddi eşya ile verilmesini tercih eder. Bu farklılık, sahabenin uygulamalarındaki çeşitlilikten kaynaklanmaktadır.

Detaylı Açıklama

Maliki mezhebinde zekat ve fitrenin altın, gümüş veya temel gıda maddeleriyle verilmesi esas olup, parayla verilmesi genel olarak kabul görmez. Bu mezhebe göre zekat, yaşanılan şehirde fakirlere verilmelidir. Ancak günümüzde birçok Müslüman, özellikle Türkiye'de Hanefi mezhebine göre fitre ve zekatlarını parayla vermekte ve başka şehirlerdeki ihtiyaç sahiplerine göndermektedir. Bu uygulama Hanefi mezhebi açısından caizdir ve yaygın olarak kabul görmüştür.

Bir Maliki mezhebine mensup kişi, eğer Hanefi mezhebinin bu uygulamasını keyfi olarak değil, kolaylık ve maslahat gözeterek yaparsa, İslam hukukunda bu taklit (teklif) geçerli sayılır. Çünkü mezhepler arası farklılıklar, İslam'ın zenginliğidir ve birbirinin görüşlerine saygı gösterilmelidir. Allah Teâlâ kolaylık diler, zorluk değil.

Diğer Görüşler

Hanefi mezhebi parayla fitre ve zekat vermeyi kabul ederken, Maliki mezhebi daha çok maddi eşya verilmesini tavsiye eder. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer farklılıklar vardır. Ancak genel olarak, fitre ve zekatın ihtiyaç sahiplerine ulaşması esas olduğundan, mezhep farklılıkları bu konuda engel teşkil etmez.

Sonuç

Değerli Müslüman, Maliki mezhebine göre fitre ve zekatın altın veya temel gıda maddeleriyle verilmesi tercih edilir. Ancak Hanefi mezhebinin parayla ve başka şehre gönderme uygulamasını keyfi olmadan takip etmek caizdir ve kabul edilir. Önemli olan, zekat ve fitrenin ihtiyaç sahiplerine ulaşmasıdır.