Kayınpederim ve eşim kredi çekiyorlar, bunda benim vebalim olur mu?
Sorunun Detayı
"Üstadım, kayınbabamın giyim mağazası var ve eşimin üstüne. Yıllarca söylememe rağmen kayınbabam bir türlü şirketi resmi olarak eşimin üstünden almadı. Her şey eşimin adına olduğundan kredi kartları kullanılmakta ve eşimin üzerine krediler çekilmekte (kayın babam hacı ve ısrarla krediler kullanmakta). Geçenlerde araç alma konusu olduğunda ben razı olmadığımı eşime söyledim, eşim de babasına söylediği halde benden gizli bir şekilde eşimle beraber gidip kredi çekmişler. Sonradan öğrendiğimde tepki gösterdim fakat eşim, ‘ne yapayım, babam’ şeklinde bir savunma yaptı. ‘Günahı benim boynuma değil’ dedi. Haramı helali bilen kayınbabam sürekli kredi kullanırken eşimin adına kredi çekmekte. İşin içinden çıkamıyorum, eşimi de günahına ortak ediyor. Benim burada yapabileceğim uyarı nedir? Ve bana günahı nedir?"
Açıklama
Bu mesele, bir kimsenin başkalarının yaptığı borçlanmalardan dolayı sorumluluğu ve vebali ile ilgilidir. Özellikle aile içi ilişkilerde kredi kullanımı ve borçlanma konuları hassasiyet gerektirir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir kimse kendi rızası ve bilgisi dışında başkalarının yaptığı borçlardan sorumlu olmaz. Ancak, borcun çekildiği kişi veya kefil ise, borcun ödenmesi farzdır. Eşiniz kendi isteğiyle kredi çekmişse veya kefil olmuşsa, borcun ödenmesi onun sorumluluğundadır. Siz ise, sizin bilginiz ve rızanız olmadan yapılan borçlardan sorumlu olmazsınız.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de borç ve sorumlulukla ilgili genel prensipler belirtilmiştir:
"Allah, her nefse ancak kazandığı (günah) kadar yük yükler." (En'am, 6/164)
"Kim bir müminin malını haksız yere alırsa, kıyamet günü onun boynuna zincir vurulur." (Sahih Buhari)
Buradan anlaşılır ki, herkes kendi yaptığı işten sorumludur, başkalarının yaptığı borçlardan sorumlu tutulamaz.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, eşinizin ve kayınpederinizin kredi kullanması sizin bilginiz ve rızanız dışında gerçekleşmişse, bu borçların sorumluluğu esasen kredi çeken kişilere aittir. Ancak aile içi ilişkilerde bu tür durumlar maddi ve manevi sıkıntılar yaratabilir. Siz eşinizi bu konuda uyarmalı, kredi kullanmanın faizli olması nedeniyle İslam'da caiz olmadığını nazikçe anlatmalısınız. Eşinizin üzerine olan borçların ödenmesi onun görevidir, sizden ödeme talep edilmediği sürece vebal size ait olmaz. Fakat aile birliği ve huzuru için bu konuları açıkça konuşmak, gerekirse aile büyükleri veya bir arabulucu ile çözüm aramak faydalı olur.
Faizli kredi kullanımı İslam'da haramdır ve mümkünse kaçınılmalıdır. Ancak zorunlu hallerde ve başka çare yoksa, borcun ödenmesi gerekir. Sizden gizli kredi çekilmesi ise aile içi güveni zedeler, bu yüzden eşinizle dürüst iletişim kurmanız önemlidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak kişinin kendi rızası ve bilgisi olmadan yapılan borçlardan sorumlu olmadığını kabul eder. Ancak borcun ödenmesi ve faiz haramlığı konusunda görüş birliği vardır. Bazı alimler, aile içi sorumluluk ve dayanışma açısından borcun ödenmesinin daha öncelikli olduğunu vurgularlar.
Sonuç
Özetle, sizin bilginiz ve rızanız olmadan eşiniz ve kayınpederinizin çektiği kredilerden vebaliniz olmaz. Ancak eşinizi faizli kredi kullanmaması ve aile içi iletişimi güçlendirmesi için uyarmanız önemlidir. Aile huzuru için açık ve samimi konuşmalar yapınız.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
