Adağım için ayırdığım parayı depremzedelere verirsem adağımı yerine getirmiş olur muyum?
Sorunun Detayı
"Hocam benim bir konuda adağım vardı. Adağa niyet ettiğim durum gerçekleşmedi fakat gerçekleşir niyetiyle adak parasını toplamıştım, şimdi afetzedelere versem olur mu acaba? Yani gerçekleşmezse sadakam olur inşallah gerçekleşirse de adak borcumu ödemiş olur muyum? Allah razı olsun. İlminize ve ömrünüze bereket ihsan eylesin."
Açıklama
Adağ, bir konuda Allah'a karşı yerine getirilmesi gereken bir borç olarak niyet edilen ve söz verilen ibadettir. Adağın konusu gerçekleşmediğinde, adağın hükmü ve parasının ne şekilde değerlendirilmesi gerektiği önemli bir meseledir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, adağın konusu gerçekleşmezse adağın borcu düşer; ancak adağa niyet edilen para sadaka olarak verilirse sevap kazanılır. Adağınız için ayırdığınız parayı depremzedelere vermeniz, adağınızı yerine getirmiş sayılmaz, fakat bu para sadaka hükmünde olur ve hayır sevabı kazanırsınız.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de adağa dair doğrudan hüküm bulunmamakla birlikte, sadaka ve iyilik yapmanın fazileti vurgulanmıştır:
“Mallarınızı Allah yolunda harcayın, sonra kendinizi ateşin yakıcı azabından koruyun.” (Bakara, 2:195)
Hadislerde ise adağın yerine getirilmesi gerektiği, ancak gerçekleşmeyen adağın borcunun düşeceği belirtilmiştir:
“Adağı yerine getirmek gerekir.” (Buhari, Edeb 69)
“Bir kimse adağını yapamazsa, borcu düşer.” (İbn Mace, Edeb 22)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, adağınızın konusu gerçekleşmediği için adağınızı yerine getirmiş sayılmazsınız. Ancak, adağa niyet ettiğiniz parayı ihtiyaç sahiplerine, özellikle depremzedelere vermeniz güzel bir sadaka olur. Bu, hem Allah yolunda harcama yapma anlamına gelir hem de toplumsal dayanışmayı güçlendirir. Adağın gerçekleşmemesi durumunda, parayı başka bir hayır işine vermek sevap kazandırır ama adağın borcunu ortadan kaldırmaz. Adağınızın asıl borcu, adağın konusu gerçekleşirse yerine getirilir. Eğer gerçekleşmezse, adağın borcu düşer; ancak bu durumda adağa niyet edilen paranın sadaka olarak verilmesi tavsiye edilir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer görüştedir. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de adağın konusu gerçekleşmezse adağın borcu düşer ve paranın sadaka olarak verilmesi caizdir. Malikilerde ise adağın yerine getirilmesi şarttır, ancak gerçekleşmeyen adağın borcu düşer ve sadaka olarak verilmesi müstehaptır.
Sonuç
Sonuç olarak, adağınızın konusu gerçekleşmediyse, adağınızı yerine getirmiş sayılmazsınız; ancak ayırdığınız parayı depremzedelere vererek sadaka yapmış olursunuz. Bu hayırlı bir davranıştır ve Allah katında sevap kazandırır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.